Regionale hotspots, broedplaatsen voor innovatie

Een bekend voorbeeld van een regionale hotspot is Brainport Eindhoven. Hotspots zijn cruciaal voor het Europese concurrentievermogen. Daarbij hoort een slimme specialisatiestrategie waarbij het eigen onderscheidend vermogen als vertrekpunt voor groei.

Slimme specialisatie strategie

Regionale hotspots worden door de Adviesraad voor Wetenschap, Technologie en Innovatie (AWTI) gedefinieerd als geografische concentraties van bedrijven en kennisinstellingen die, samen met andere organisaties, een netwerk vormen gericht op kennisproductie en innovatie. Volgens de Europese Commissie (EC) zijn regionale hotspots cruciaal voor het Europese concurrentievermogen; niet voor niets moet elke regio die een aanspraak wil doen op financiering uit het Europese structuurfonds, een slimme specialisatiestrategie opstellen. Dit ‘slim specialiseren’ houdt in dat regio’s hun eigen onderscheidend vermogen als vertrekpunt nemen voor groei, in plaats van elkaar te kopiëren.

Onderzoek naar de rol van regionale hotspots

Het kabinet wilde van haar adviesorgaan AWTI onder andere weten welke rol (de)centrale overheden zouden moeten hebben in regionale hotspots. Voor dit advies kreeg ERAC van de AWTI de opdracht om de rol van regionale hotspots binnen de Regional Innovation Strategies for Smart Specialisation (RIS3) te onderzoeken. De eerste vraag was in hoeverre de Nederlandse regionale programma’s ook regionale hotspots bevatten; ten tweede moesten de Europese financieringsmogelijkheden voor regionale hotspots inzichtelijk gemaakt worden.

Advies aan het kabinet

Uit het advies Regionale Hotspots, broedplaatsen voor innovatie (AWTI, oktober 2014): ‘[uit onderzoekt] blijkt dat dat Zuid als enige regio echt inzet op clusters. Deze keuze komt voort uit de sterke gerichtheid van de regio op de Brainport 2020-strategie. Oost en West zetten een meer sectorgerichte strategie in. Noord richt zich op maatschappelijke uitdagingen en is de enige regio die de strategie als leidend ziet voor het eigen beleid.’ 

‘Hotspots in steden en regio’s zijn van belang, maar niet allesbepalend voor economische groei en innovatie”, stelt de AWTI verder in haar advies.’ ‘Innovatiebeleid zal in toenemende mate rekening moeten houden of zelfs uit moeten gaan van de aanwezige regionale hotspots, maar wel op een wijze die aansluit bij de eigenheid en levensfase van die hotspot.’ In het advies wordt verder ingegaan op wat overheden (Rijksoverheid, regio’s, provincies, gemeenten) kunnen doen om regionale hotspots voor innovatie in Nederland tot verdere bloei te brengen.