Parels van het Europees Visserijfonds

Innovatie, verduurzaming en samenwerking, dat waren in een notendop de hoofdpunten uit het Operationeel Programma van het Europees Visserijfonds (EVF). Voor de periode 2007-2013 kreeg het fonds 48,6 miljoen euro Europees subsidiegeld ter beschikking om de visserijsector verder te verduurzamen. Maar liefst een derde van de Nederlandse vissers nam de uitdaging aan. En met succes.

In 2007 stond de visserij in Nederland er slecht voor. De sector leidde al jaren verlies, de kosten namen toe en er was geen zicht op verbetering. De toenemende aandacht voor milieu en duurzaamheid maakte het de vissers nog moeilijker. Met behulp van het EVF hebben economie, ecologie en technologie elkaar gevonden: er zijn toekomstbestendige samenwerkingsverbanden ontstaan tussen vissers, ngo’s, kennisinstellingen en partijen in de hele keten, van vangst tot winkelschap.

Succesvol programma

In totaal zijn 1.100 initiatieven ondersteund met EVF-subsidie, waarvan vele hebben bijgedragen aan het succes van het programma. Zoals de ontwikkeling van innovatieve onderdelen op een geheel nieuw, duurzaam vissersschip en de opmars van verschillende  selectieve vangstmethoden. Samenwerking leidde ook tot een betere afstemming tussen de visserijsector en de detailhandel over vraag en aanbod.

Inhoudelijk

ERAC heeft het ministerie van Economische Zaken geholpen bij de formele afronding van EVF 2007-2013 door het opstellen van het eindverslag. Het programmabureau wilde, naast de gebruikelijke subsidietechnische en programmatische verantwoording, tevens in kaart brengen wat het programma inhoudelijk heeft betekend voor de betrokkenen. Hiervoor werkte ERAC samen met Wing. Dit Wageningse adviesbureau, gespecialiseerd in vraagstukken over het duurzaam gebruik van de (buiten)ruimte, kon uitgebreide kennis inbrengen over de visserijsector.

Aan de hand van interviews en enquêtes en door het analyseren van beschikkingen en programma- en beleidsdocumenten schetsten ERAC en Wing een compleet beeld van zowel de kwalitatieve als kwantitatieve resultaten van het EVF. Van het eindverslag is een officieel document en een publieksvriendelijke brochure verschenen. Martijn Panjer, ERAC-adviseur: “ERAC heeft alle kennis in huis met betrekking tot Europees gefinancierde programma’s, programmamanagement en evaluatie, waardoor we snel structuren herkennen en tot de kern kunnen komen. Wing voegde in deze opdracht veel waarde toe als inhoudelijk expert. Dit soort samenwerkingen zoeken we als een opdracht daarom vraagt. In de praktijk bleken onze vakgebieden elkaar zeer goed aan te vullen, inspirerend om op zo’n wijze te kunnen werken. Het was een mooie en uitdagende opdracht om zowel de resultaten als de gevoelens in de sector gebalanceerd in beeld te brengen.”

Verbeterslag

Het eindverslag over de programmaperiode laat zien dat driekwart van de projecteigenaren tevreden is met het eigen resultaat. Daarnaast zijn ook verbeterpunten aan het licht gekomen, vooral met betrekking tot de financiële verantwoording. “In het Europees Fonds voor Maritieme Zaken en Visserij 2014-2020, de opvolger van het EVF, maken we een verbeterslag in stroomlijning van de processen en de communicatie met de projectpartners”, licht Harold Hooglander, programmamanager van het EVF, toe. “Momenteel is er een openstelling voor duurzame innovaties in de visserij en partnerships tussen de sector en kennisinstellingen. De projecten zijn al in volle gang.”

De impact van ERAC

ERAC heeft in het verleden veel expertise opgebouwd in de evaluatie van subsidieprogramma’s. Voor het EVF heeft ERAC de tussentijdse (midterm) evaluatie verzorgd, evenals de subsidietechnische verantwoording in de vorm van een jaarverslag. Harold Hooglander: “De ERAC-adviseurs weten de door ons ingediende cijfers snel te vertalen naar wat er aan financiële gegevens moet worden gerapporteerd aan de Europese Commissie. ERAC kwam met het voorstel om expliciete kennis over de branche in te huren, waardoor zowel de financiële als de inhoudelijke kant van het eindverslag geborgd zijn. We zijn zeer tevreden met het resultaat.”