De eerste Shared Smart Factory in Nederland

In Emmen is de eerste Shared Smart Factory van Nederland van start gegaan. Sustainder, de eerste gebruiker van de faciliteit van Technologies Added, produceerde haar eerste smart lichtarmatuur. Met de Shared Smart Factory wordt met behulp van mass customization nieuw, hightech werk naar de regio gehaald, waarbij meerdere partijen gebruik kunnen maken van de productiefaciliteit.

De economische crisis greep in de provincie Drenthe hard om zich heen en kostte vooral veel banen in de maakindustrie. Terwijl de economie landelijk gezien opkrabbelt, werd in 2016 ook de fabriek van Philips Lighting in Emmen gesloten. Dit betekende het ontslag van 130 vaste medewerkers en evenzoveel flex-medewerkers hun baan. Reden voor gemeente en provincie om met steun van het Rijk en de NOM op zoek te gaan naar een koper voor de voormalige Philips-fabriek, die ook een deel van de oud-werknemers in dienst wilde nemen. Ondernemers Peter Adema en André Jansen, de directie van participatiemaatschappij Chezz Partners, bedachten een plan waarbij de fabriek wordt omgebouwd tot een Shared Smart Factory.

Samen Slim produceren

Technologies Added is verantwoordelijk voor de fabriek en Sustainder de eerste gebruiker. Beide zijn het bedrijven van Chezz Partners. Samen slim hightech produceren is de achterliggende gedachte. Peter Adema: “Wat we willen realiseren is mass customization. Feitelijk het realiseren van kleinere batches van 200 tot 200.000 eenheden tegen de kosten van massaproductie. Dat kan alleen maar door het gebruik van flexibele computer-aided manufacturing systemen en een verregaande robotisering. Door mass customization wordt bovendien werkgelegenheid teruggehaald naar Nederland.”

Incubator

Inmiddels is Technologies Added met meerdere partijen in gesprek, voor het gezamenlijk gebruik van de productiefaciliteit. Juist het aspect ‘shared’ is een belangrijke noviteit. Het maakt het mogelijk op een verantwoorde manier nieuwe producten te ontwikkelen, terwijl er ook ruimte is voor middelgrote series in de middle-techproductie. Met Technologies Added is een formule ontwikkeld waarmee de Smart Factory binnen handbereik van het MKB wordt gebracht. Technologies Added heeft inmiddels de status van Smart Industry Fieldlab. Het motto van Technologies Added is: ‘Delen is het nieuwe hebben’. Naast de Shared Smart Factory brengt Technologies Added als incubator kennis bijeen over slimme producten en slim produceren. Technologies Added adviseert en deelt deze kennis. Nadrukkelijk wordt in dit verband ook samenwerking gezocht met onderwijs en kennisinstellingen. Zo biedt Technologies Added 'in-house' faciliteiten voor Hogeschool Stenden en andere kennis- en opleidingsinstituten. Ook de Rijksuniversiteit Groningen is betrokken bij de Shared Smart Factory.

Slimme verlichting

De herontwikkeling van het Philips-complex begint vorm te krijgen. Technologies Added start met 18 medewerkers. De eerste gebruiker van de fabriek, Sustainder, heeft onlangs, daar waar op 31 december 2016 de laatste Philips-armatuur werd gemaakt, de productielijn voor haar slimme armatuur ‘Anne’ in gebruik genomen. Het is misschien wel symbolisch dat op de plek waar vanaf de jaren zestig verlichtingsproducten werden gemaakt, nu gewerkt wordt aan de toekomst van de openbare verlichting. De Sustainder Anne is namelijk een breed toepasbare, toekomstvaste armatuur. In de armatuur kunnen sensoren geplaatst worden voor bijvoorbeeld het meten van fijnstof of het registreren van beweging. De op energiezuinige led-technologie gebaseerde armatuur kan online worden gekoppeld aan ieder (backoffice) systeem en is daarmee op afstand te besturen en te monitoren. Sustainder heeft 22 mensen in dienst. De fabriek is daarmee bij de start goed voor 40 arbeidsplaatsen, waarvan ruim de helft oud Philips-medewerkers zijn. Naar mate Sustainder haar weg vindt op de markt en Technologies Added meer producenten ondersteunt zal de werkgelegenheid groeien. Voor de invulling van toekomstig personeel wordt ook nadrukkelijk gekeken naar oud-medewerkers van Philips.

De impact van ERAC

De samenwerking tussen Chezz, de gemeente Emmen, NOM (Investerings en Ontwikkelingsmaatschappij voor Noord-Nederland), de provincie Drenthe en het ministerie van Economische Zaken maakt duidelijk dat publieke en private belangen op een positieve manier aan elkaar geklonken kunnen worden. Mayko Slinkman, Algemeen Directeur ERAC: “Het is onze kracht dat we beide kanten van de tafel goed kennen. In dit geval stonden Chezz en de overheid al snel achter hetzelfde idee, maar dat is slechts het startpunt. Het gaat er dan om verschillen te overbruggen en samen naar een partnership toe te werken op basis van een toekomstbestendige business case. Het resultaat: de eerste Shared Smart Factory in Nederland.” Door de overheden werd gezamenlijk een startsubsidie van €3,5 mln toegekend aan Technologies Added. Uit eigen middelen financiert Chezz € 5,6 mln.