Slimme fabriek moet Philips Lighting doen vergeten in Emmen

gepubliceerd

Het is stil in de voormalige armaturenfabriek van Philips in Emmen. De receptie is niet bemand, de kantine oogt desolaat. Niet vreemd, want eind 2016 sloot de eigenaar de deuren. Maar de rust zal een kwestie van tijd zijn. De herbestemming belooft veel bedrijvigheid. De ondernemers Peter Adema (58) en André Jansen (52) gaan een deel van het complex ombouwen tot een slimme fabriek. Slim, omdat er meerdere bedrijven tegelijk terecht kunnen. Het idee is dat er productielijnen komen waarop kleine maakindustrieën uit de regio productie kunnen draaien. Dat moet drie keer winst opleveren: de eigen onderneming rendeert, veel oud-Philipsmedewerkers hebben weer emplooi en de maakindustrie van Drenthe en omgeving kan zijn productie 'outsourcen' in Emmen, wat investering in eigen productiefaciliteiten scheelt.

Financieel kunnen ze zich wel iets veroorloven

Op 31 december 2016 werd de laatste Philips-armatuur in Emmen gemaakt. Toen sloten de poorten; 130 werknemers en evenveel uitzendkrachten stonden op straat. Een slag voor de Drentse stad waar de werkloosheid al hoog is. Gemeente en provincie gingen op zoek naar een koper voor het complex, die ook een deel van de oud-werknemers in dienst zou nemen. Adema en Jansen reageerden, net als vijf andere ondernemers, maar zij werden uitverkoren met hun bedrijven Technologies Added en Sustainder.

Brabanders Adema en Jansen zijn al jaren actief als ondernemer met hun participatiemaatschappij Chezz Partners. Financieel kunnen ze zich wel wat veroorloven met hun nieuwe project in Emmen. Drie jaar geleden verkochten zij enkele machinefabrieken waaronder Wilting en Jatec. De exit pakte goed uit voor Chezz dat in 2013 miljoenen incasseerde met de aandelenverkoop.

Avontuur met twee gezichten

Philips Emmen trok hun aandacht. ‘We kregen vorig jaar een mailtje van de Noordelijke Ontwikkelingsmaatschappij’, zegt Adema in het net ingerichte directiekantoor in de fabriekt. ‘Of we zin hadden in een avontuur in het Noorden'.

Dat avontuur krijgt twee gezichten. Ten eerste de oude activiteit: armaturen. Adema en Jansen hebben hun sporen verdiend in de verlichting, dus dat is niet zo vreemd. Hun bedrijf Sustainder maakt onder meer slimme verlichting voor openbare ruimten, zoals led-armaturen die kunnen worden uitgerust met camera’s en sensoren.

Hun vertrekpunt in Emmen is de lichtarmatuur die het bedrijf nu al produceert. In het eerste jaar willen de ondernemers er minimaal 40.000 van produceren in Drenthe. Op termijn willen ze ook onderdelen maken voor elektrisch aangedreven voertuigen, laadpalen en led-verlichting voor woningen en kantoren.

Een slimme fabriek in het lege complex van Philips Emmen. (Foto: Corné Sparidaens voor het FD)
Een slimme fabriek in het lege complex van Philips Emmen. (Foto: Corné Sparidaens voor het FD)


Robots inschakelen

Ze gaan in Emmen ook een ‘slimme’ fabriek opzetten, Technologies Added, een fabriek waar robots worden ingezeten en die een hoge mate van automatisering heeft. De ‘shared smart factory’ zal door meerdere mkb-bedrijven uit de regio kunnen worden gebruikt. Adema: ‘Het draait om het maken van specifieke onderdelen in kleine series, met hulp van robots, wat anders voor kleine toeleveranciers een te grote investering zou vergen.

Volgens de initiatiefnemers is dit een braakliggend terrein. Jansen: ‘Voor middelgrote series in de middle-techproductie van de toeleveringsindustrie is er weinig beschikbaar. Samen kunnen we de fabriek maken. Op deze manier willen we binnen twee jaar meer dan honderd mensen aan het werk hebben.’


Speciale behandeling voor de eerste klanten

Het initiatief krijgt ondersteuning van het regionale investeringsfonds NOM. Deze neemt in beide bedrijven van Chezz een minderheidsbelang. De eerste klanten van de slimme fabriek krijgen straks een speciaal arrangement. Een bedrijf dat productie onderbrengt in de slimme fabriek kan rekenen op een ruime tegemoetkoming in de kosten. Een derde deel is subsidie, een derde financiert Chezz en een derde moet het bedrijf zelf financieren.

Het loopt nog niet storm, maar dat is te begrijpen zo kort na de start. Er zijn nog geen contracten ondertekend met derden. Adema: ‘We zullen eerst zelf een mooie serie moeten maken met onze armaturen. Ondernemers willen zien wat je kunt.’ Technologies Added en Sustainder zijn vorige maand met enkele tientallen werknemers van start gegaan.


Veel lege hallen

Het vergt wel wat fantasie om de plannen van de beide ondernemers te zien in het goeddeels leegstaande complex van 10.000 vierkante meter. Vanaf de jaren zestig werden er in Emmen grootschalig verlichtingsproducten gemaakt, eerst door Industria, later door het Spaanse Indal en Philips.

Adema laat de vroegere montagehal zien die nu goeddeels leegstaat, net als de onderhoudsafdeling en de werkplaats. In een hal staat een ouderwetse ponsnippelmachine, even verderop een moderne lasmachine. ‘Hier komen nieuwe plafonds en gaan we zo snel mogelijk draaien met twee complete smd-lijnen.' Smd is een techniek waarbij een onderdeel aan één zijde tegen een printplaat wordt gesoldeerd, en niet door de printplaat heen.


Ze hebben de bank niet nodig

Lopen de Brabantse ondernemers achter Chezz een groot financieel risico in Emmen? Van de gemeente en de provincie kregen ze €3,5 mln startsubsidie voor Technologies Added. Daarmee wordt het gebouw aangepast aan de nieuwe eisen, wordt de ICT op niveau gebracht en kunnen zij ex-werknemers van Philips aanstellen.

Uit eigen middelen leggen Adema en Jansen € 5,6 mln in het project. Hun participatiemaatschappij hoefde voor dit project niet bij de banken aan te kloppen. Jansen: ‘Dat zou kansloos zijn. De bank zouden meteen vragen waar de zekerheden zijn.’

De beide ondernemers rouwen daar niet om. Ze vertrouwen op hun eigen kennis en inzicht. Adema: ‘We hebben als Chezz geen raad van commissarissen, doen niet aan dividend en werken niet met rendementseisen. Dit is een project voor de lange termijn.’

Bron: Financieel Dagblad van 07-02-2017

De impact van ERAC

Onder de naam Technologies Added wordt een productieomgeving aangeboden waar op een ‘slimme’ manier, ‘slimme’ producten kunnen worden geproduceerd door te robotiseren en te automatiseren. Bij Technologies Added kunnen bedrijven terecht die ideeën hebben voor een nieuw product of productieproces, maar die niet voldoende kennis, apparatuur en tijd hebben om het idee zelfstandig verder uit werken. Onderdeel van Technologies Added is ook een incubator. Bedrijven kunnen daar samen met deskundigen onderzoeken, testen en ontwikkelen. Testproductie en de uiteindelijke echte productie vindt plaats in de shared smart factory. Een 'gedeelde slimme fabriek'. Gedurende het gehele proces ondersteunden wij Chezz. Met als een van de resultaten een startsubsidie waarmee het gebouw kan worden aangepast aan de nieuwe eisen, de ICT op niveau wordt gebracht én zij ex-werknemers van Philips kunnen aanstellen. Samenwerking met impact! 

Zie ook het nieuwsbericht:https://erac.nl/actualiteiten/added-emmen-eerste-shared-smart-factory-in-nederland