Het ideale recept voor economische groei en ontwikkeling

gepubliceerd

Tijdens mijn studiejaren kon ik in de economische theorievorming de meeste sympathie opbrengen voor monetaristen als Milton Friedman en andere vertegenwoordigers van de neoliberale school. Vrije marktwerking en minimaal overheidsingrijpen in de economie waren naar mijn idee voorwaarden voor economische groei en ontwikkeling. Ik verafschuwde de Keynesiaanse drang om in de economie te sturen met overheidsingrijpen en actief begrotingsbeleid. Past deze ‘zwartwit’ gedachte mij vandaag de dag nog?

Door mijn werk bij ERAC heb ik in de afgelopen 15 jaar ervaren dat er goede reden kan zijn om actief richting te geven aan economische ontwikkeling, vooral op kleinere schaal. Regionale economieën onderscheiden zich juist door verschillen en dat nodigt uit tot het voeren van gericht beleid. Traditioneel om zwakke punten te bestrijden, maar sinds het laatste decennium vooral om sterke punten verder uit te bouwen.

Neem de Limburgse economie die sinds de mijnsluitingen in de jaren ’70 meerdere herstructureringsrondes heeft meegemaakt, vooral bedoeld om nieuwe werkgelegenheid te creëren. Eerst vooral van overheidswege, later steeds meer gericht op het aantrekken en creëren van nieuwe bedrijvigheid. Meerdere overheidslagen hebben daar actief aan bijgedragen en op gestuurd, met in de laatste decennia de Provincie Limburg voorop. Wij zijn hier in ons 25-jarig bestaan actief bij betrokken geweest. Zo is in het huidige Limburgse Coalitieakkoord  de ‘Kennis-As Agenda’ de belangrijkste pijler onder de Limburgse economie, met als groeimotoren de vier Brightlands Campussen: Chemelot, Greenport Venlo, Maastricht Health en de Smart Services Campus.

De Provincie Limburg treedt hier op als regisseur, in partnerschap met de regionale triple helix-organisaties, bedrijfsleven en lokale overheid. Er zijn beleidsmatig keuzes gemaakt om met de schaarse middelen binnen die campussen steeds één thematiek te stimuleren, in de overtuiging dat dit de meeste impact op de regionale economie heeft. Die stimulering bestaat enerzijds uit een gerichte governance en het creëren van optimale randvoorwaarden. Anderzijds financiële ondersteuning van projecten gericht op versterking van het innovatiesysteem en het valorisatievermogen van het (MKB-)bedrijfsleven.

Als ik dit Limburgse voorbeeld zo beschouw, heeft dat verdraaid veel weg van waar ik vroeger de kriebels van kreeg; de overheid die actief beleid voert om de regionale economie te stimuleren. Wie had kunnen denken dat een gecombineerde Keynesiaanse en neoliberale aanpak kan werken voor ontwikkeling van de regionale economie! Juist in het spectrum waar de markt faalt of simpelweg niet het organisatievermogen toont om vooruitgang te boeken, is ruimte om prikkels te geven en te sturen. Op die wijze leg je de basis voor impact. En daarna? Daarna is het aan de markt om het op te pakken en uit te bouwen.

Door: Paul Heuts