Groningers profiteren het meest van Europese subsidies, Friezen het minst

gepubliceerd

Groningen profiteert het meest van Europese subsidies, Friesland en Drenthe het minst. Bedrijven, onderwijsinstellingen en overheden in de provincie Groningen kregen samen meer dan vijfhonderd euro per inwoner aan Europese subsidies toegekend. Dat is vier keer zoveel als in Friesland.

Dat blijkt uit een analyse van adviesbureau ERAC op verzoek van de NOS.

Nederlands ontving tot nu 4,9 miljard euro aan subsidies voor projecten uit de Europese begroting 2014-2020. Dit kwam terecht bij zo'n 11.000 organisaties en leverde naar schatting 107.000 banen op.

Bekijk op onderstaande kaart hoeveel geld en banen er in jouw gemeente terechtkomen. Klik naar rechts om te zien waar dat geld in jouw gemeente aan wordt besteed.

Europese Subsidies
 

Bijna de helft van de subsidies is bestemd voor wetenschappelijk onderzoek en onderwijs en gaat naar universiteiten en hogescholen. Ongeveer een kwart gaat naar bedrijven, die met name subsidie ontvangen voor innovatie. Nog eens een kwart gaat naar gemeenten en provincies, voor bijvoorbeeld infrastructurele of maatschappelijke projecten.

Asielzoekers en toerisme

Dat er relatief veel geld in Groningen terechtkomt heeft volgens directeur Vincent Ketelaars van ERAC onder andere te maken met de aanwezigheid van subsidietrekkers zoals een universiteit, een academisch ziekenhuis, de grens met Duitsland en het aanmeldcentrum voor asielzoekers in Ter Apel.

Maar wat Groningen volgens hem vooral onderscheidt van andere provincies is dat partijen in Groningen goed samenwerken om problemen in de regio op de kaart te zetten, zoals de aardbeving- en krimpproblematiek. "Dat doen ze heel slim. In Groningen is men goed in programmatisch denken. Ze denken niet in losse projecten, maar in langetermijndoelen waar Europees geld voor beschikbaar is." Daardoor is er bijvoorbeeld Europees geld beschikbaar om toerisme in Groningen te stimuleren.

Sluis Terneuzen

Omdat er vooral voor wetenschappelijk onderzoek veel subsidie beschikbaar is, gaat er relatief weinig geld naar Friesland, Drenthe en Flevoland; provincies zonder universiteit. De uitzondering is Zeeland waar wel veel geld neerdaalt. Dat komt met name door een project in Terneuzen, waar met bijna vijftig miljoen uit Brussel wordt gebouwd aan een sluis, die de haven van Gent beter moet verbinden met de Westerschelde.

NOS

Van alle gemeenten steken de universiteitssteden er met kop en schouder bovenuit, vanwege al het geld dat beschikbaar is voor onderzoek en onderwijs. Van de overige gemeenten is Terneuzen koploper, vanwege de eerder genoemde sluis, met 1041 euro per inwoner.

Op de tweede plek staat Westerwolde, de Groningse gemeente waar meerdere opvanglocaties en het aanmeldcentrum voor asielzoekers zijn gevestigd. Dankzij onder andere subsidies die beschikbaar zijn voor immigratie- en integratieprojecten levert dat 830 euro per inwoner op, en bijna 1200 banen.

Ook Heerhugowaard en Heerlen zijn gemeenten waar bovengemiddeld veel subsidiegeld wordt binnengehaald. Volgens de onderzoekers van ERAC weten organisaties in Heerlen - als je kijkt naar het subsidiebedrag, het aantal banen en het aantal verschillende projecten - het beste alle beschikbare potjes aan te spreken. Onderaan de lijst staat Eemnes. Slechts 77.311 euro aan Europees geld belande in deze gemeente. Dat is zo'n 8 euro per inwoner.

Het onderzoek

Adviesbureau ERAC monitort op basis van openbare data sinds 2014 alle Europese subsidies die voor projecten in Nederland worden uitgekeerd. Daarbij probeert het zo goed mogelijk te herleiden waar het geld belandt en wordt het project ingedeeld in een van de acht categorieën die het bureau hanteert. Landbouwsubsidies die niet op projectbasis worden uitgekeerd maar bedoeld zijn als inkomenssteun voor boeren, zijn niet meegerekend.

Niet alle subsidies zijn goed te herleiden tot een gemeente. Zo krijgen ministeries soms subsidies voor onderzoeksprojecten die gecoördineerd worden vanuit Den Haag, maar niet altijd volledig in Den Haag worden uitgevoerd. Hetzelfde geldt voor projecten van de in Den Haag gevestigde onderzoeksorganisatie TNO. Op papier komt er daardoor iets meer geld in Den Haag terecht dan in werkelijkheid het geval is.

De provincies Groningen, Friesland en Drenthe hebben geen projectgegevens bij ERAC aangeleverd van de verdeling van subsidies voor landbouwprojecten. Daardoor is niet in beeld te brengen waar dat geld in deze provincies terecht is gekomen, en ontbreekt deze subsidie in de verdeling per gemeente. In totaal gaat het om zo'n 65 miljoen euro. Wel is een geschat bedrag meegenomen in het subsidiebedrag per provincie.

De berekening van het aantal structurele banen dat met Europees geld wordt gecreëerd, is gebaseerd op de EIM-rekentool. Deze is in opdracht van het Ministerie van Economische Zaken ontwikkeld om van 21 verschillende soorten projecten de verwachte werkgelegenheid in te schatten. ERAC categoriseerde alle projecten en berekende op basis daarvan het aantal verwachte banen.