Durf het effect te zijn

gepubliceerd

Het ‘Brusselse Europa’ vraagt om extra duiding. Vooral nu er een discussie plaatsvindt over het opkomend Meerjarig Financieel Kader (MFK) 2021-2027. In deze eerste column van een serie over het MFK leggen we uit wat het belang is van tools om slimme specialisatiestrategieën internationaler en evidence-based te maken.

Het ‘Brusselse Europa’ gaat over raadsvergaderingen, commissievoorstellen en het stemgedrag van het Europees Parlement. Er zijn voldoende kanalen om goed over ‘Europa’ geïnformeerd te blijven. Sterker nog, deze informatie is zonder interpretatieslag al snel te veel. Uiteindelijk zitten we met meer vragen dan antwoorden: Wat betekenen deze veranderingen eigenlijk voor mijn werkveld?

Over de actuele discussie over het MFK 2021-2027 is duidelijkheid nodig. Het MFK beschrijft niet alleen hoe ‘Brusselse euro’s’ grofweg worden opgesplitst. Veel crucialer is de impact op regionaal niveau. Welke beleidsthema’s zijn belangrijk in de toekomst? Welke regio’s kunnen een rol spelen bij INTERREG-projecten? Een van de meest ingrijpende veranderingen die het MFK 2021-2027 met zich meebrengt, is de sterkere nadruk op internationale samenwerking.

De regionale bril
Natuurlijk heeft ‘internationale samenwerking’ verschillende betekenissen. Denk aan stedenpartnerschappen of projectmatige samenwerkingen in INTERREG-verband. De regionale visie op internationale samenwerking blijft veelal bescheiden: het Europese beleid definieert de brede contouren en schrijft mogelijke stappen voor. Deze kansen worden ook pas benut wanneer ze een snel voordeel leveren, vooral in de vorm van financiering. Door in gewoontes te blijven denken, blijft de ware potentie van internationale samenwerking onbenut.

Internationale samenwerking, grenzeloze groei
Ondanks dat Europese regio’s kansen zien in internationale samenwerking, is in (slimme specialisatie)strategieën maar relatief weinig aandacht voor het grensoverschrijdende en internationale component. En dat is zonde. Door op efficiënte wijze gemeenschappelijke karakteristieken tussen Europese regio’s te benutten, draagt internationale samenwerking bij aan de versterking van de kennisbasis en de regionale innovatiecapaciteit.

Word zelf het effect
Denken vanuit bestaande beleidsinstrumenten blijft top-down: kansen voor regio’s zijn al gedefinieerd. Daarmee zorgt beleid voor effect. In een ideale wereld definiëren regio’s zelf hun spectrum aan kansen. De vraag is: hoe kun je zelf het effect worden en de kansen in eigen hand houden?

Daarvoor is kennis een succesvoorwaarde. Bij de ontwikkeling van internationale strategieën – in het bijzonder slimme specialisatiestrategieën – gaat het om inhoudelijke, beleidsmatige complementariteit tussen regio’s. Welke Europese regio’s hebben een soortgelijke structuur? Welke Europese regio’s staan voor vergelijkbare uitdagingen?

Evidence-based boost voor strategie
Om zo’n strategie inhoudelijk te voeden, is een evidence-based benadering cruciaal. En dat hoeft niet altijd ingewikkeld te zijn. Met de juiste tools gaat het koppelen van internationale ambities aan partners eenvoudig. Het S3 Platform biedt diverse tools aan om strategieontwikkeling te ondersteunen.

De Eye@RIS3 is een online database van regionale prioriteiten en bestaat uit diverse onderdelen. Een daarvan is de ESIF-viewer. Deze verzamelt data van alle operationele programma’s en nationale en transnationale samenwerkingsprogramma’s. Hiermee kan gezocht worden op de geplande investeringen per land en per regio. S3 regionale benchmarking helpt bij het vinden van structureel vergelijkbare regio’s op basis van demografie, het gemiddelde onderwijsniveau, technologische specialisatie en meer variabelen.

TIM Tool
Zo zijn er nog veel meer handige online ‘data-schatten’. Het Joint Research Centre van de Europese Commissie ontwikkelt en optimaliseert de TIM Tool (Tools for Innovation Monitoring). Op basis van het aantal projecten, patenten en publicaties worden per innovatiethema actieve regio’s, instellingen en organisaties in beeld gebracht. ERAC is met het Joint Research Centre in gesprek om de tool te verbeteren en te optimaliseren voor het gebruik door regio’s.

Grip op internationale samenwerking
Vanuit de Europese beleidskant is er voldoende stimulans om de strategieën een sterker, internationaal karakter te geven. Het is nu aan regionale partijen om zélf de stap te zetten en met kennis het eigen spectrum aan kansen te bepalen. Ga niet om met de effecten, wees het effect!

Heeft u hulp nodig bij het opstellen van uw internationale strategie? ERAC heeft de juiste expertise en ervaring om u verder te helpen. Neem contact op via info@erac.nl of bel 073 700 03 40.

Door: Ajsela Mehinagic, adviseur ERAC.