Column | Piloteritis

gepubliceerd

We zijn er in Nederland in geslaagd om tot in de finesses te verkokeren. De studie die je gevolgd hebt bepaalt in hoge mate welke oogkleppen je op hebt. Werkend aan de energietransitie werd dat de afgelopen jaren duidelijk: juristen stellen vooral lastige vragen, techneuten worden het maar niet eens over welke oplossing nu echt de beste is, financiers lijken in hun eigen wereld te leven en vanuit ruimtelijke ordening wordt drempel na drempel opgeworpen als het gaat om een vergunning voor iets simpels als een windmolen. Wat wél lukt is het opzetten van pilots – wat niet lukt is de brede uitrol van bewezen resultaten.

Doet mij altijd denken aan jaren ’80 kantoren in Amerika, je weet wel: met van die cubicles. Het geheel zou meer dan de som der delen moeten zijn, in de praktijk blijft iedereen op zijn eigen vierkante meter.

Drijfzand

Een pilot is een test van een voorgestelde oplossing die op kleine schaal wordt uitgevoerd om zo de effecten van die oplossing beter te begrijpen. Binnen de energietransitie blijkt een pilot echter te vaak drijfzand voor opschaling. Het lijkt wel of we collectief lijden aan de ‘piloteritis’ en hoppen van probeersel naar probeersel. Zo bereiken we de vijf procent van mensen die toch al open stonden voor onze boodschap. Niet alleen een probleem omdat de transitie gaat kwakkelen – ook een onnodige vorm van verspilling van middelen, menskracht en moeite.

Brede beweging

Gelukkig zien we ook mooie voorbeelden waar het wél lukt. De Duurzame Brandstofvisie is een brede beweging die met behulp van meer dan honderd partijen tot stand is gekomen, met een concreet actieplan en een duidelijke ambitie: vanuit mobiliteit bijdragen aan het behalen van de klimaatdoelen (CO2-reductie). En in Midden-Brabant zijn we verantwoordelijk voor het proces om te komen tot een Regionale Energie Strategie. Hierbij ligt onze focus op daadwerkelijke ontwikkelkracht, vanuit de vaste overtuiging dat als dat in Midden-Brabant, waar echt alle ingrediënten aanwezig zijn, niet lukt – het nergens van de grond gaat komen.

Genezing is dus mogelijk!

En die piloteritis? De meeste ‘patiënten’ die ik tegenkom zijn helemaal niet moeilijk te genezen. Kwestie van de juiste vragen stellen en mijn best doen om mijn eigen enthousiasme over te brengen. Begin eens met de opschalingsvraag waar je over een paar jaar voor staat, aan het einde van het project dat je nu aan het ontwikkelen bent. Wat heb je dan nodig? Hoe zorgen we daar nu al voor – en wie heb je daar bij nodig? Uiteindelijk vindt iedereen het toch leuker om over de randen van de eigen cubicle heen te kijken..