Column | 'De overheid faciliteert en Joost mag het weten'

gepubliceerd

‘De overheid faciliteert’ – regelmatig wordt deze mantra uitgesproken, bijvoorbeeld in het kader van de energietransitie. Het klinkt als een lege huls en lijkt aan te tonen dat overheden steeds onzekerder zijn over hun taken en positie in de samenleving. Door te zeggen dat de overheid faciliteert, doe je zo min mogelijk verkeerd – toch? Om de zoveel tijd komt het ‘faciliteren’-mantra bovendrijven, maar laatst gebeurde het bij mij op een onverwacht moment.

Met mijn vader had ik de afgelopen maanden steeds vaker gesprekken over het plaatsen van zonnepanelen op zijn dak, een lastige kwestie waar de komende tijd alleen maar meer mensen mee bezig zullen gaan. Tot mijn verbazing kon ik hem helpen met een aantal ideeën. Zo tipte ik het Nationaal Energiebespaarfonds, iets waar ik toevallig die dag over geschreven had in een rapport. Het leek er even op dat de zonnepanelen er zouden komen, maar het financiële plaatje bleek net te ongunstig. Dat kon ik me best goed voorstellen. Ondanks die tegenslag hebben we het er toch regelmatig over en komen nieuwe ideeën omhoog die beter zouden passen in zijn oude huis.

Een irritant stemmetje in me zei toen: ‘Joost faciliteert’ – en dat vond ik opvallend genoeg best oké. Zo’n faciliterende rol zag ik ook bij de Klimaat- en Energiekoepel waar ik lid van ben. De afgelopen maanden hadden leden hiervan het doel om als young professionals bij de verschillende onderhandeltafels van het Klimaatakkoord ‘tafelverbinders’ te zijn. En met succes, de verschillende tafelverbinders vertelden op overtuigende en inspirerende wijze over hun toegevoegde ‘faciliterende’ waarde.

Het klopt dat de overheid faciliteert. Kijk bijvoorbeeld naar gemeenten die voor Regionale Energiestrategiëen (RES) steeds meer actief faciliteren door een regierol op te nemen. Actief faciliteren betekent verdieping in de echte beweegredenen van mensen en organisaties en die verbinden met mogelijke oplossingen of met andere mensen. Zonder een onafhankelijke partij die actief faciliteert, is succesvolle samenwerking een grote uitdaging. Daarom snap ik dat de overheid faciliteert, en zeg ik eigenlijk best graag dat Joost faciliteert.

Joost Ruiter